Anı Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Anı Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Bu yazımızda sizler için Anı Nedir? Özellikleri Nelerdir? konusunu derledik, Anı Nedir? Özellikleri Nelerdir? yazımızı uzun ve güzel bir anlatımla sizler için hazırladık. Anı Nedir? Özellikleri Nelerdir? konusunu örnekleriyle birlikte okuyarak konusunu daha iyi anlayacaksınız. Anı Nedir? Özellikleri Nelerdir? sayfamızı arkadaşlarınızla veya sosyal medyada paylaşarak arkadaşlarınızda faydalanmasına yardımcı olabilirsiniz.

Anı Nedir?

Bir yazarın gördüğü. yaşadığı veya tanık olduğu olayları sanat değeri taşıyan bir dille anlatan yazılara anı denir. Yazar anılarda yaşadıklarını, gördüklerini ve izlenimlerini aradan zaman geçtikten sonra anlatır. Öğretici ve bilgi verici nitelik taşıyan anılar. insanların geçmişte yaşadığı olay veya olguları başkaları ile paylaşma ihtiyacından doğmuştur. Anı, edebiyatın zengin kaynaklarındandır. Çünkü tanınmış bilim, sanat ve politika adamları yazdığı anılarda sadece kendilerini yazma, tanıklık ettiği olayları, durumları, dönemleri ve kişileri de anlatır. Anılar geçmiş dönemlerle ilgili bilgilerin yanında anlatanın yaşamının gizli yanları hakkında bilgiler içerdiği için insanların ilgisini çekmektedir.

Anılarda anlatıcı yazardır. Bu nedenle anılarda birinci kişili anlatım söz konusudur. Olay, durum veya olgular “ben” ekseninde anlatılır. Anılarda yazar, anlattıklarını kanıtlamak zorunda değildir. Ancak inandırıcı olmak ve yazdıklarını desteklemek için anlattığı döneme ait çeşitli mektup, dergi, fotoğraf, harita gibi belgelerden de yararlanır.

Anı yazarı anılarını anlatırken gerçek olay ve kişilerden söz eder. Bunu yaparken gözlem ve izlenimlerinden yararlanır. Böylece hem eserdeki gözlem ve izlenimler kolaylıkla belirlenir hem de okur, sözü edilen dönem, kişi ve olaylar hakkında bilgi edinmiş olur.

Anı yazılarında geçmişin tanıklığı vardır. Bu yönüyle anılar geçmiş dönemlere ışık tutar. Tanınmış bilim, sanat, spor veya siyaset adamı sadece kendisini, çevresini ve yaşadığı olayları anlatmaz: aynı zamanda anlattıklarıyla yaşanan dönemi aydınlatır. karanlıkta kalmış bazı olay ya da durumları ortaya çıkarır. Bu yönüyle anılar, tarihçiler için belge değeri taşıyabilir.

Anılarda amaç, yaşananların okurla paylaşılmasıdır. Bunun için yazar, açık ve yalın bir dil kullanır. Ancak edebî anılarda yazar, daha özenli, daha sanatlı bir dil kullanır. Sanatçıların yazdığı anılarda öznellik, askeri kişilerin ve bilim adamlarının yazdıkları anılarda nesnellik ağır basabilir.

Anı yazılarında yazar, farklı anlatım türlerinden yararlanabilir. Örneğin bir kişi, nesne veya kavramla ilgili bilgi verdiği bölümde açıklayıcı, öğretici veya kanıtlayıcı anlatımdan yararlanabilir. Olayları anlattığı bölümlerde öyküleyici anlatımdan, olayların geçtiği yeri anlattığı bölümde betimleyici anlatımdan yararlanabilir. Yine anlatımda örneklendirme, karşılaştım tanımlama gibi düşünceyi geliştirme yollarına başvurabilir.
 

Anıların Ortak Özellikleri

» İnsanı etkileyen olay ve durumlar işlenir.
» Olaylar yaşandıktan, üzerinden belli bir zaman geçtikten sonra yazıya geçirilir.
» Tarihî olaylara ışık tuttuğu için belge niteliği taşır.
» Geçmiş, birinci kişinin ağzından öznel yargı ve yorumlarla verilir.
» Yazarın, olaylara kişisel bakışı söz konusu olduğundan bilimsel değildir.
» Daha çok, bilim, sanat, politika gibi alanlarda tanınmış kişilerin yaşamlarını, çalışma ve araştırmalarını içerir.
» Anılarda içten ve doğal bir anlatım vardır.
» Anılarda anlatılan zaman dilimiyle ilgili her türlü kaynaktan yararlanılır.

Atatürk sağlık sorunları yaşıyordu. Eskiden beri böbrek hastalığı çekmiş olduğunu bilirdik. 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktığı zaman beş-altı saatte bir sıcak banyo ile ancak rahat edebilecek kadar rahatsızdı. 1924’te kalp krizi teşhisi konan bir göğüs ağrısı geçirmiş ve iki ay kadar perhiz etmişti. Daha sonra 1927’de bir enfarktüs krizi geçirmiştir. Hususi hekimliğini yapan Sağlık Bakanı Dr. Refik Saydam müsteşarına:

— Asım, Gazi çok hasta! demişti.

O zaman Almanya’dan iki profesör geldi. Uzun uzun kendisini muayene ettiler. Perhiz tavsiye ettiler.

(Falih Rıfkı Atay, Çankaya)

Falih Rıfkı Atay, bu anısında Atatürk’ün sağlığı ile ilgili bir anısını anlatmaktadır. Anlatıcı birinci kişi yani yazardır. Anıda açık bir anlatım vardır. Bu anıda, dil göndergesel işlevde kullanılmıştır. Çünkü Atatürk’ün sağlığı ile ilgili bilgi vermektedir. Bu anı, Atatürk’ün sağlık durumu ile ilgili olarak âdeta bir belge niteliğindedir. Çünkü Atatürk’ün geçirdiği rahatsızlıklar ve bu rahatsızlıkların tedavisinden de söz edilmektedir.
 

Anı – Günlük Farkı

İki yazı türünde de bir kişinin başından geçen gerçek olaylar anlatılır. Her iki türde de olay, kişi ve çevre ile ilgili gözlem ve izlenimler yer alır. Her iki yazı türü de kişisel yaşamı konu alan öğretici metinlerdendir. Günlük kısa, anı daha kapsamlı bir yazı türüdür. Anı, yaşandıktan sonra; günlük ise yaşanırken yazılır. Anı geçmişe yöneliktir, günlükise geleceğe yöneliktir. Günlükte yazar kendisini merkeze alır, anıda ise yazar kendisiyle birlikte başkalarını da anlatır. Günlükler günü gününe tutulur, anı ise üzerinden zaman geçtikten sonra yazılır. Anılarda da günlüklerde de olay ve durumlar birinci kişinin ağzından yani kahraman anlatıcının bakış açısıyla anlatılır.
 

Türk ve Dünya Edebiyatında Anı

Türk ve dünya edebiyatı‘nda anı, köklü bir geçmişe sahiptir. MÖ yaşamış olan Roma Kralı Jül Sezar’ın “Gallia Savaşı” anı türünün ilk örnekleri arasında gösterilmektedir. 18. yüzyılda Jan Jack Rousseau’nun “İtiraflar”, Goethe’nin “Şiirve Gerçek”, Andre Gide’in “Jurnaller”i; 19. yüzyılda Victor Hugo’nun “Gördüklerim”i, Tosltoy’un “İtiraflarım”ı anı türünde önemli eserlerdir. Türk edebiyatında ise 7. yüzyılda dikilen “Göktürk Yazıtları” anı türünün ilk örneklerindendir. Yine 16. yüzyılda yaşayan Babür Şah’ın yazdığı “Babürname”si , 17. yüzyılda Ebul Gazi Bahadır Han’ın yazdığı “Şecere-i Türk”, anı niteliği gösteren eserlerdir.

Batı edebiyatında 17. yüzyılda başlı başına bir tür hâline gelen anı, eski edebiyatımızda tarih, tezkire, seyahatname, gazavatnamegibi metinlerin içinde yer almıştır. Edebiyatımızda anı, edebî bir tür olarak Tanzimat döneminde başlamış ve birçok sanatçı bu türde eser vermiştir:

Namık Kemal: Magosa Mektupları

Ziya Paşa: Defter-i Amal

Ahmet Mithat Efendi: Menfa

Muallim Naci: Ömer’in Çocukluğu

Ahmet Rasim: Eşkal-i Zaman, Falaka, Gecelerim

Halit Ziya Uşaklıgil: Kırk Yıl, Saray ve Ötesi

Hüseyin Cahit Yalçın: Edebi Hatıralar, Kavgalarım

Halide Edip Adıvar: Mor Salkımlı Ev, Türk’ün Ateşle İmtihanı

Ruşen Eşref Ünaydın: Atatürk’ü Özleyiş

Falih Rıfkı Atay: Çankaya, Zeytindağı, Ateş ve Güneş

Yakup Kadri: Zoraki Diplomat, Vatan Yolunda, Gençlik ve Edebiyat Hatıralarım, Anamın Kitabı

Cevat Şakir Kabaağaçlı: Mavi Sürgün

Yahya Kemal: Çocukluğum Gençliğim Siyasi ve Edebi Hatıralarım

Yusuf Ziya Ortaç: Porteler, Bizim Yokuş

Abdülhak Şinasi Hisar: Boğaziçi Yalıları, Geçmiş Zaman Köşkleri

Ahmet Hamdi Tanpınar: Kerkük Anıları

Salah Birsel: Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu

Türk Dili ve Edebiyatı Konularını Görmek İçin Linke Tıklayın

İlginizi Çekebilecek Konuları

2020 TYT Konuları ve Soru Dağılımları

AYT Konuları ve Soru Dağılımları

YKS (TYT-AYT) Konuları ve Soru Dağılımları (ÖSYM)

LGS Türkçe Deneme Çöz

LGS Deneme Sınavı PDF İndir

2020 LGS Konuları ve Soru Dağılımları (MEB)

» LGS Puan Hesaplama

TYT Deneme PDF İndir

AYT Deneme Sınavları PDF İndir

Töder Türkiye Geneli (TYT-AYT) Denemeleri PDF

Takdir Teşekkür Hesaplama

Puan Hesaplamaları

2019 Bursluluk Sınavı Soruları ve Cevapları

9-10-11. Sınıflar Bursluluk Sınavı Soruları 2019

Güncel Yazılı Soruları ve Cevapları

dershanem.net
Anı Nedir? Özellikleri Nelerdir?
Makale Adı
Anı Nedir? Özellikleri Nelerdir?
Açıklama
Anı Nedir? Özellikleri Nelerdir?, Anı Yazısı Ne Demek, Anı Türü Nedir?, Anı Türünün Özellikleri Nelerdir Maddeler Halinde, Anı Nesnel mi ?
Yazar
Yayımcı
Dershanem
Yayımcı Logosu

1 Cevap

  1. mustafa eklem dedi ki:

    teşekkürler emeğinize sağlık

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir