Cümlede Anlam Konu Anlatımı

Cümlede Anlam Konu Anlatımı

Bu sayfamızda sizlere Cümlede Anlam Konu Anlatımı yer verdik, Cümlede Anlam Konu Anlatımı 5. Sınıftan başlayarak üniversite hayatımıza kadar karşımıza çıkan geniş bir konu olduğu için Cümlede Anlam Konu Anlatımını sizlere uzun ve ayrıntılı olarak anlattık. Yazı içerisinde Cümlede Anlam Konu Anlatımını daha iyi kavramanız için Cümlede Anlam Konu Anlatımının her başlığın üzerinde durarak Cümlede Anlam Konu Anlatımı için güzel örneklerle anlatmaya çalıştık. Cümlede Anlam Konu Anlatımını incelerken sayfanın altında Cümlede Anlam Konu Anlatımı ile ilgili testler mevcut Cümlede Anlam Konu Anlatımını daha iyi anlamak için Cümlede Anlam testlerini çözebilirsiniz. Cümlede Anlam Konu Anlatımı sayfamızı arkadaşlarınızla paylaşarak onlarında Cümlede Anlam Konu Anlatımından faydalanmasına yardımcı olabilirsiniz.

Cümle Nedir?

Duygu ve düşünceleri, hareket ve olayları yargı halinde ifade eden sözcük ya da sözcük gruplarına cümle denir. Bir cümle yargı bildiren tek bir sözcükten oluşabilir.

» “Çalıştık”
sözcüğü, bir eylemin gerçekleştiğini belirttiği, yani bir yargıyı ifade ettiği için bir cümledir. Ancak her zaman tek bir kelime duygu, düşünce ve isteklerimizi anlatmamız için yeterli olmayabilir. Bundan dolayı bazen belli bir yargıyı ifade etmek için birçok sözcüğü bir araya getirmemiz gerekir.
Yalnız bu kelimeleri rastgele değil, duygu ve düşüncelerimizi düzgün anlatacak şekilde sıralamalıyız.
» “Çalıştık.”
» “Biz çalıştık”
» “Biz kütüphanede çalıştık.”
» “Biz bugün kütüphanede çalıştık.”
» “Biz bugün kütüphanede matematik dersine çalıştık.”
» “Biz bugün kütüphanede matematik dersine birkaç saat çalıştık.”

İyi bir cümlede tüm ögelerin yerli yerinde kullanılması gerekir. Türkçede cümleler genellikle yüklemi sonda olacak şekilde oluşturulur. Cümlenin dil bilgisi açısından doğru olmasına, anlamın açık ve anlaşılır olmasına dikkat edilir. Cümle anlatılmak istenen düşünceleri tam olarak ifade etmelidir. Ne eksik bir kelime ne de gereksiz bir kelime kullanılmalıdır.

» “Dün kütüphanede akşama kadar Mehmet Akif Ersoy ilgili araştırma yaptım.”
cümlesini on tane sözcüğün oluşturduğunu görüyoruz. Ama cümlenin anlamında bir eksiklik var. Bu eksikliğin giderilmesi için cümlede bir kelime daha olması gerekiyor. Cümlenin doğrusu,

» “Dün kütüphanede akşama kadar Mehmet Akif Ersoy ile ilgili araştırma yaptım.”
şeklinde olmalıdır.

» “Sınıfa ilk defa olarak ben girmiştim.”
cümlesinde gereksiz sözcükler kullanılmıştır. Bu cümle aynı anlamı

» “Sınıfa ilk ben girmiştim.”
şeklinde de ifade edebilir. O zaman “defa” ve “olarak” sözcükleri gereksiz kullanılmıştır.
 

Öznel Anlatım

Doğru ya da yanlış olduğu kanıtlanamayan, söyleyen kişiye göre değişebilen yargılara öznel yargı, bu yargıların kullanıldığı anlatıma ise öznel anlatım denir.Öznel yargılar, söyleyen kişinin yorumunu içerir, yani bu tür yargılar göreceli yargılardır.

» “İstanbul, dünyanın en güzel şehridir.”
cümlesinde söylenen güzellik, beğeni ifadesi özneldir, söyleyen kişinin yorumuna bağlıdır ve kişiden kişiye değişir. Bu yargı İstanbul’da ya da Türkiye’de yaşayanlar için doğru olabilir. Ancak buna herkes katılmayabilir.

» “En iyi arkadaş paradır.”
cümlesini ele alalım. Herkes parayı arkadaş olarak görmeyebilir. Kimisi parayı çok sever, kimisi hiç sevmez. Yani “paranın iyi arkadaş olduğu” görüşü kişisel bir yargıdır.

» “Yazarın insanı büyüleyen, doğal ve akıcı bir anlatımı vardı.’’
cümlesi de söyleyenin düşüncesini içermektedir. Bir şeyden etkilenmek, yani büyülenmek, kişilere göre değişen bir olgudur, özneldir.

» “Türkçe dersleri çok eğlenceli geçiyor.”
» “Antalya’ya giderken çok ilginç manzaralar görürsünüz.”
» “Ülkemizde, ilginç bir spor dalı olan futbolu,herkes az yada çok seviyor.”
» “İnsana kitaptan daha yakın bir dost yoktur.”
» “Bence en güzel edebiyat türü, şiirdir.”
cümleleri de kişisel görüşler içerdiği için özneldir.
 

Örtülü Anlatım

Cümlede açık olarak söylenmeyen ancak cümlenin anlamından ya da cümledeki bazı ifadelerden çıkarılabilen gizli anlamdır.

» “Kitabın bazı sayfalarında karikatürlere yer verilmiş.”
Bu cümledeki “bazı sayfalarında” ifadesinden “bazı sayfalarda karikatüre yer verilmediği” örtülü anlamı çıkarılır.

» “Ben bu hayatta sadece aileme güvenirim . “
Bu cümledeki “sadece” sözcüğünden “ailesi dışında kimseye güvenmeyeceği ” örtülü anlamı çıkarılır.

» Bu şirin köyde çekirdeksiz üzüm de yetiştiriliyor.
“Bu cümledeki “de” bağlacından “başka ürünlerin de yetiştirildiği” örtülü anlamı çıkarılır.”

⇒ Örtülü anlam “cümleden çıkarılabilecek yargı” şeklinde de değerlendirilebilir. Ayrıca bir cümlede birden fazla örtülü anlam bulunabilir.

» “Kış lastiği olmayan araçlar artık trafiğe çıkamayacak. “
Bu cümleden “kış lastiği olan araçların trafiğe çıkabileceği” ve “kış lastiği olmayan araçların daha önce trafiğe çıkabildiği” örtülü anlamları çıkarılabilir.
 

Nesnel Anlatım

Kişiden kişiye değişmeyen, doğru ya da yanlış olduğu kanıtlanabilen yargılara nesnel yargı, bu yargıların kullanıldığı anlatıma da nesnel anlatım denir.Nesnel yargılar, söyleyen kişinin yorumunu içermez,yani bu tür yargılarda söyleyenin bakış açısı yoktur.

» “Sanatçının son şiir kitabında kırk beş şiir yer alıyor.”
cümlesinde nesnellik söz konusudur. Çünkü bu cümlede duygu ve yorum yoktur. Yargının doğruluğu kanıtlanabilir.

» “Türkiye’nin nüfusu en fazla olan şehri İstanbul’dur.”
cümlesi nesneldir. Çünkü cümlede kişisel duygu ve düşünce yoktur. Bir şehrin nüfusunun ne kadar olduğu belirlenebilir, yani bu yargının doğruluğu kanıtlanabilir.
» “Romanda anlatılanlar Ankara’nın bir mahallesinde geçiyor.”
cümlesi de nesneldir. Çünkü bir eserin konusunun geçtiği yer kişiye göre değişmez, yani bu yargının doğru ya da yanlışlığı kanıtlanabilir. Burada olduğu gibi, içine duygu karışmayan, kanıtlanabilir yargılar nesneldir.

» “Yazarın Yaprak Dökümü adlı romanı bir televizyon dizisine aktarıldı.”
» “Adana’da kışlar ılık ve yağışlı, yazlar sıcak ve kurak geçer.”
» “Türkiye’nin üç tarafı denizlerle çevrilidir.”
» “İstanbul, farklı medeniyetlere başkentlik yapmıştır.”
» “Sanatçının şu ana dek beş öykü kitabı çıktı.”
cümleleri de kişisel görüşler içermediği için nesneldir.
 

Mecaz Anlamlı Cümleler

İçinde mecaz anlamlı sözcüklerin kullanıldığı cümlelere mecaz anlamlı cümle denir.

» “Dil ile düğümlenen diş ile çözülmez.”
cümlesinde geçen “dil, düğüm, diş, çözülmez” sözcükleri mecaz anlamlıdır. Dolayısıyla bu cümlede mecazlı bir anlatım vardır.

» “Ev sahibine bu şekilde davranarak bindiğin dalı kesiyorsun sen.”
» “Tatlı dil,her kapıyı açan sihirli bir anahtardır.”
» “Dünyayı ayakta tutan dostluk bağıdır.”
» “Yüzü ekşi olanın balı da ekşi olur.”
cümlelerinde de mecazlı anlatım vardır.

Bazı cümlelerde mecazlı anlatım, benzetme ve kişileştirmelerle de sağlanabilir.
» “Güneş, masum bir çocuk gibi yüzünü gösterdi.”
cümlesinde Güneş çocuğa benzetilmiş ve mecazlı anlatım sağlanmıştır.

» “Ellerim takılırken rüzgarların saçlarına
» “Asıldı arabamız bir dağın yamacına”
dizelerinde rüzgâra insan özelliği verilerek kişileştirilmiş ve mecazlı anlatım sağlanmıştır.

» “Biraz dikkat, büyük kazaları savuşturur.” cümlesi ise gerçek anlatımlıdır.
 

Neden-Sonuç İlişkisi

Yargının belli bir gerekçeye bağlanarak bildirildiği cümlelere neden-sonuç cümlesi denir. Bu cümlelerde eylemin hangi nedenden dolayı yapıldığı belirtilir. Bu tür yargıları bulmak için cümleye “Niçin” sorusu sorulabilir.

» “Dün hasta olduğu için okula gidememiş.”
cümlesinde okula gidememesinin nedeni hasta olmasına bağlanmıştır. Cümleye ” Okula niçin gidememiş? sorusunu sorduğumuzda “Hasta olduğun” cevabını alıyoruz. Demek ki bu cümle, gerekçesiyle verilmiştir, yani neden-sonuç cümlesidir.

» “Çok uyuduğundan gözleri kızarmıştı.”
cümlesinde kişinin gözlerinin kızarmasının gerekçesi “çok uyumak” olarak verilmiştir. Yani eylem nedeni ile verilmiştir. Bu nedenle bu cümlede neden-sonuç ilişkisi vardır.

» “Bugün geziye gidemedik, yağmur yağıyordu.”
cümlesinde ikinci cümle (yağmurun yağması), birinci cümledeki eylemin, yani geziye gidemeyişimizin nedenini bildiriyor. Dolayısıyla bu cümlede neden-sonuç ilişkisi vardır.

» “Sabah uzun bir yolculuğa çıkacaktı, erkenden yattı.”
cümlesinde ise birinci cümle ikinci cümledeki eylemin (erkenden yatmak) gerekçesini bildirmiştir.

» “Vaktinde çıkmadığımız için otobüsü kaçırdık.”
» “Bugün geziye gidemedik, yağmur yağıyordu.”
» “Yollar kapalı olduğundan köye ulaşamamışlar.”
» “Düzenli çalışmadığı için sınavı kazanamadı.”
» “Benzinimiz bitince toplantıya zamanında yetişemedik.”
cümleleri de gerekçeli yargılardır. Yani bu cümlelerde neden-sonuç ilişkisi vardır.
 

Amaç-Sonuç İlişkisi

Yargının belli bir amaca bağlanarak verildiği cümlelere amaç-sonuç cümlesi denir. Bu cümlelerde eylemin hangi amaç için yapıldığı belirtilir. Amaç-sonuç ilişkisini bulmak için cümleye “Hangi amaçla?” sorusunu sorabiliriz.

» “Ezgi, elma toplamak için bahçeye gitti.”
» “Yazar, konuşmak üzere kürsüye çıktı.”
cümlesinde yazarın kürsüye çıkma amacı belirtilmiş. “Kürsüye hangi amaçla çıktı?” sorusunu sorduğumuzda, “Konuşmak amacıyla” cevabını alırız. Demek ki bu cümlede amaç-sonuç ilişkisi söz konusudur.

» “Nazan, kitap okumak için kütüphaneye gitti.”
cümlesinde Nazan’ın kütüphaneye kitap okuma amacıyla gittiği belirtildiği için amaç-sonuç ilişkisi vardır.

» “Erken kalkmak amacıyla akşamdan yattı.”
cümlesinde akşamdan yatma eylemi, erken kalkma amacına bağlanmıştır. Dolayısıyla bu cümlede amaç-sonuç ilişkisi vardır.

» “Kitabı okumak için benden ödünç aldı.”
» “Kardeşim aşı olmak için doktora gitti.”
» “Çocuklar törene katılmak üzere bahçede toplandı.”
» “Bu odayı siz rahat çalışasınız diye hazırladık.”
cümlelerinde de amaç-sonuç ilişkisi vardır.
 

Koşul (Şart) Cümlesi

Bir eylemin ya da durumun gerçekleşebilmesini bir koşula bağlayan cümlelere koşul cümlesi denir.

» “Hava güneşli olursa pikniğe gideceğiz.”
» “Bu kitabı alırsan ben de okurum.”

cümlesinde “okuma” eyleminin olması “kitabın alınma” eyleminin gerçekleşmesine bağlanmış; yani eylemin oluşması için bir koşul (şart) ileri sürülmüştür.Koşul cümleleri sadece “-sa, se” ekleri ile oluşturulmaz. Değişik ek ve sözcüklerle de koşul anlamı sağlanabilir.

» “Onun notlarını çalışmak üzere aldı.'”
cümlesinde “üzere” sözcüğü ile,

» “Bizimle gelebilirsin, ancak sessiz olacaksın.”
cümlesinde “ancak” sözcüğü ile,

» “İnsan kararlı şekilde çalıştı mı her şeyi başarır.”
cümlesinde “mi” soru eki ile,

» “Anlattıklarımı yazınca daha iyi anlarsınız.’’
Öğretmenin söylediği cümledeki “-ınca,-ince” eki ile cümlede koşul anlamı sağlanmıştır.

» “Erken çıkmazsak uçağımız kaçabilir.”
» “Dışarı çıkabilirsin, fakat erken döneceksin.”
» “Kardeşim istedi mi her şeyi başarabilir.”
cümleleri de koşula bağlı yargılardır. Yani bu cümlelerde koşula bağlılık söz konusudur.
 

Tanım Cümlesi

Bir varlığın belirgin özelliklerini vererek ne olduğunu anlatan cümlelere tanım cümlesi denir.
Bir cümlenin tanım cümlesi olup olmadığını anlamak için “Bu nedir?” sorusunu sorabiliriz. Bu soruya cevap alabiliyorsak cümlede tanım vardır, alamıyorsak tanım yoktur.

» “Gezilip görülen yerlerin kaleme alınmasıyla oluşan yazılara gezi yazısı denir.”
cümlesinde “gezi yazısı”nın tanımı yapılmıştır. Bu cümlenin tanım cümlesi olduğunu, cümleye “Gezi yazısı nedir?” sorusunu sorarak da anlayabiliriz.

» “Kelime, anlamlı ses birliklerinin oluşturduğu yapıdır.”
cümlesinde ise “kelime” nin tanımı yapılmıştır.

» “Dil, insanlar arasındaki anlaşmayı sağlayan bir araçtır.”
cümlesi bir tanım cümlesidir, çünkü cümlede “Dil nedir?” sorusuna cevap veriliyor. Yani dilin tanımı yapılıyor.

» “Zamirler isim çekim eklerini alır.”
cümlesi tanım cümlesi değildir. Bu cümlede zamirlerin tanımı değil, bir özelliği veriliyor.

» “İsimlerin yerine kullanılan sözcüklere zamir denir.”
cümlesi ise tanım cümlesidir. Bu cümlede “Zamir nedir?” sorusunun cevabı verilmiş, yani tanım yapılmıştır.
 

Karşılaştırma Cümlesi

İki farklı nesneyi,durumu,düşünceyi ya da kavramı özellikleri yönünden kıyaslamaya karşılaştırma denir. Karşılaştırmada karşılaştırılanlardan birinin diğerlerinden daha iyi,daha kötü ya da aynı seviyede olduğu belirtilir.

» “Bugün Hasan,Caner’den daha çok çalıştı.’’
cümlesinde Hasan ile Caner ‘’çalışmalarının miktarı’’ yönüyle karşılaştırılmıştır.

» “Ben kitap okumayı, televizyon izlemekten çok severim.”
cümlesinde kitap ve televizyon “sevilme” yönüyle karşılaştırılmıştır.

» “Yazar Kiralık Konak’ta Yaban’dan daha akıcı bir üslup kullanmış.”
cümlesinde iki roman “üslup” yönüyle karşılaştırılmıştır

» “Ben tiyatrodan, arkadaşım ise sinemadan hoşlanıyor.”
cümlesinde ise iki kişi farklı yönlerden karşılaştırılmıştır.

» “Bu şehir eskiden çok daha güzeldi.”
cümlesinde bir şehir önceki ve şimdiki durumu ile karşılaştırılmıştır.
 

Dolaylı ve Düz Anlatım

Başkasına ait bir sözü, cümle içinde değiştirmeden aktarmaya düz (doğrudan) anlatım, değiştirerek aktarmaya ise dolaylı anlatım denir.

» “Öğretmenim: ‘Ödevini yaptın mı?’ dedi.”
cümlesinde düz anlatım vardır. Çünkü başkasına ait bir söz olduğu gibi aktarılmıştır.

» “Öğretmenim bana ödevimi yapıp yapmadığımı sordu.”
cümlesinde ise dolaylı anlatım vardır.Çünkü bu cümlede başkasına ait söz değiştirilerek aktarılmıştır.

» “Özcan: ‘Yarın tiyatroya gideceğim.’ dedi.”
cümlesinde düz anlatım söz konusudur. Çünkü söylenen söz aktarılırken değiştirilmemiş. Bu cümleyi,

» “Özcan, yarın tiyatroya gideceğini söyledi.”
şeklinde değiştirdiğimizde dolaylı anlatım yapmış oluruz. Çünkü söylenen söz, aktaranın sözcükleriyle ifade edilmiştir.

» “Yazar beşinci öykü kitabını da yazdığını söyledi.”
» “Arkadaşım dün izlediği filmi çok sürükleyici bulduğunu belirtti.”
» “Konuşmacı, başarılı olmak için planlı çalışmak gerektiğini hatırlattı.”
cümlelerinde de dolaylı anlatım vardır.
 

Eleştiri

Herhangi bir eserin, bir insanın, bir durumun doğru ve yanlış yanlarını ortaya koymaya eleştiri denir.

» “Yazarın son romanının çok kuru ve sıkıcı bir anlatımı var.”
cümlesinde eleştiri söz konusudur. Çünkü bu cümlede yazarın son romanının anlatımıyla ilgili eksiklikler ortaya konmuştur.

» “Bu şiiri kim yazmışsa, daha önce hiç şiir okumamış galiba.”
cümlesinde de eleştiri vardır. Çünkü bu cümlede yazılan şiirin çok niteliksiz olduğu anlatılmak isteniyor.

» “Sanatçı, öykülerinin konu seçimine pek önem vermiyor.”
» “Bu kitabın kapak tasarımı çok itici olmuş.”
» “Yazar, karmakarışık anlatımıyla okurun zihnini bulandırıyor.”
» “Misafirlere bu şekilde davranmanız hiç hoş değildi.”
cümlelerinde de eleştiri söz konusudur.
 

Öz Eleştiri

Bir kişinin kendisi, eserleri veya davranışlarıyla ilgili eleştirilerine öz eleştiri denir.

» “Son eserimin anlatımında yeterince titiz olamadım.”
Yazarın bu sözlerinde öz eleştiri vardır. Çünkü yazar burada kendi eserinin anlatımıyla ilgili bir eleştiride bulunmuştur.

» “Bu dağınıklığımı gittiğim her yere taşıyorum.”
» “Şiirimdeki bazı sözcüklerin yersiz olduğunu ben de kabul ediyorum.”
» “Sabahları erken kalkmayı bir türlü beceremiyorum.”
cümlelerinde de söyleyen kişi kendi kusurlarını dile getirdiği için öz eleştiri vardır.
 

Üslup

Üslup; sanatçıların kendine özgü anlatım tarzıdır. Sanatçının kendine ait duyuş, görüş, anlayış ve anlatış özelliğidir.

Sanatçıların dili kullanma biçimi, söz dizimi, sözcük ve cümle seçimi üsluplarıyla ilgilidir.
Üslup için yazarların kendisini diğerlerinden ayıran yazış tarzıdır da diyebiliriz.

Örneğin, aynı konuyu ele alan iki sanatçının yazılarının birbirinden farklı olması, onların üsluplarından kaynaklanır.

» “Yazar, öykülerinde doğal ve akıcı bir dil kullanmış.”
cümlesi üslupla ilgilidir. Çünkü yazarın dili nasıl kullandığı belirtilmiş.

» “Romanlarında sık sık atasözü ve deyimlerden yararlanıyor.”
cümlesinde yazarın atasözü ve deyimleri kullandığı söylenerek üslubuna değinilmiş.

» “Yazar, öykülerinin kahramanlarını yöresel ağızlarla konuşturuyor.”
» “Sanatçı sözcüklerin yan ve mecaz anlamlarından yararlanıyor.”
» “Sanatçı, denemelerinde uzun ve devrik cümleler kullanmayı tercih ediyor.”
» “Şairin ilk şiirlerinde kapalı ve süslü bir anlatımı var.”
cümlelerinde geçen “kahramanların yöresel ağızlarla konuşturulması, sözcüklerin yan ve mecaz anlamlarından yararlanılması, uzun ve devrik cümlelerin kullanılması, kapalı ve süslü bir anlatımın olması” üslupla ilgilidir. Yani bu cümlelerde yazarın yazısı ile ilgili özelliklerine yer verilmiş, yazarların üslubuna dikkat çekilmiştir.
 

İçerik Cümlesi

Eserdeki duygu, düşünce ve hayalleri dile getiren cümlelerdir içerik, eserin konusudur, “Neyi anlatıyor?” sorusunun cevabıdır.

» “Bu romanımda gençlerin yaşadığı sorunları ele aldım.”
Yazar bu cümlesinde romanının içeriğinden söz ediyor. Cümleye, “Yazar romanında neyi anlatıyor?”
sorusunu sorduğumuzda, “Gençlerin yaşadığı sorunları anlatıyor” cevabını alırız. Yani burada yazarın eserinin konusundan söz ediliyor.

» “Öykülerini çocukluk anılarından hareketle oluşturmuş.”
» “Yazar bütün yazılarında eğitim sorununa değiniyor.”
» “Televizyon ve internet bağımlılığını ele alıyor bu denemesinde.”
cümlelerinde de içerikten söz edilmiştir.
 

Ön Yargı (Peşin Hüküm

Bir durum, olay veya kişiyle ilgili önceden edinilen olumlu ya da olumsuz düşüncelere ön yargı denir.
Sonuçla ilgili önceden karar verme de denebilir ön yargıya.Örneğin,

» “Bu kitabı eminim hiçbir okuyucu beğenmeyecek.”
Ayşe’nin söylediği bu cümlede ön yargı söz konusudur. Okuyucunun kitabı beğenip beğenmediği belli değil, ancak Ayşe okuyucular beğenmeyecek” diyerek kitapla ilgili ön yargısını dile getirmiştir.

» “Sen bu zor sınavı asla kazanamazsın.”
cümlesinde de ön yargı vardır. Sözü söyleyen kişi söz konusu kişiyle ilgili peşin hükümde bulunmuştur.

» “İnanın bu çocuk hiçbir zaman adam olmaz.”
» “Bu takım bu sene de şampiyon olamaz.”
cümlelerinde de ön yargı vardır.
 

Tahmin

Kimi verilere ve ipuçlarına dayanarak gelecek bir şeyi ya da olayı kestirmeye tahmin denir. Tahminde olayın nasıl gerçekleşeceği bilinmez, sadece sezilenler söylenir.

» “Kardeşim şu an okula varmış olmalı.”
cümlesinde bir tahmin söz konusudur. Sözü söyleyen kişi sezgilerinden de hareketle bir tahminde bulunmaktadır.

» “Öğleden sonra yağmur yağacak gibi.”
» “Derse gelmediğine göre hastalanmıştır.”
cümlelerinde de tahmin söz konusudur.
 

Varsayım

Bir durumu, bir olayı geçici olarak olmuş veya olacak saymaya varsayım denir. Varsayımda sonuçlar üzerinde düşünmek için geçici bir kabul ediş söz konusudur.
Varsayım cümlelerinde “tut ki, farz et, diyelim, kabul edelim, varsayalım” gibi ifadelerden yararlanılır.

» “Diyelim ki bu sene havalar çok soğuk geçti.”
cümlesinde varsayım söz konusudur. Çünkü burada henüz olmamış bir durum olmuş gibi kabul edilerek bu durumla ilgili düşünceler öğrenilmek istenmiştir.

» “Tut ki bu maçta kırmızı kart gördün.”
Bu cümlede gerçekleşmemiş bir durumdan gerçekleşmiş gibi söz edilerek varsayımda bulunulmuş.

» “Farz et ki güzel bir araban oldu.”
» “Tut ki bu seneki SBS’de derece yaptın.”
“Diyelim ki göl manzaralı bir eve taşındınız.”

» “Bir an senin onun yerinde olduğunu düşünelim.”
Bu cümlelerde de gerçekleşmemiş durumların gerçekleşmiş gibi kabul edilmesi söz konusudur.
 

Öneri

Herhangi bir olay ya da durumla ilgili teklif getirmeye öneri denir. Önerilerde konuyla ilgili bir eksikliğin giderilmesi ve hedefe ulaşılması görüş bildirme söz konusudur.

» “Arkadaşlar, bu sınavı düzenli çalışarak kazanabilirsiniz.”
Öğretmenin tahtaya yazdığı cümlede öneri vardır. Burada öğretmen, öğrencilerine sınavı nasıl kazanabileceklerine yönelik bir öneride bulunmuştur.

» “Sabahları biraz yürüyüş yapmanız sağlığınız açısından çok yararlı olur.”
» “Yazar bu ağır dili bırakıp eserlerinde toplumun anlayabileceği bir dil kullanmalı.”
cümlesinde, yazarın eserlerindeki bir eksiklik gündeme getirilerek, bu eksikliğin giderilmesine yönelik bir öneri dile getirilmektedir.

» “Önce konulara çalışıp sonra test sorularını çözmelisiniz.”
» “Akşamları biraz daha erken yatsan senin için iyi olur.”
» “Küresel ısınmanın etkilerini azaltmak için ağaç dikmeliyiz.”
» “Sanatçı, eserlerine kendi duygusunu karıştırmasa daha başarılı olur.”
» “Havalar soğudu, üzerine daha kalın şeyler giymelisin.”
cümlelerinde de öneri söz konusudur.
 

Tasarı

İleride yapılması düşünülen, geleceğe ait plan ve projelere tasarı, bu durumu aktaran cümlelere tasarı cümleleri denir.

» “Bu kitapta yer alan öykülerin devamını yazmayı düşünüyorum.”
cümlesinde tasarı vardır. Çünkü yazar öykülerinin devamını henüz yazmamıştır. Konu sadece bir tasarı hâlindedir.

» “Geziye hafta sonunda çıkmayı plânlıyoruz.”
cümlesinde geleceğe ait bir durumla ilgili henüz kesinleşmemiş düşünceler söz konusu, yani bir tasarı vardır.

» “Sürekli araştırma yapıyorum, çünkü büyük buluş yapmak istiyorum.”
» “Eğitimin önemini anlatan bir kitap yazmayı düşünüyorum.”
cümlelerinde de tasarı vardır.

Tasarı cümleleri, öneri cümleleri ile karıştırılmamalıdır. Öneri cümlelerinde görülen bir eksiklik ve bunun giderilmesi vardır. Tasarıda ise gelecekle ilgili yapılmak istenenler vardır.

» “Öykülerinde daha çok, gerçek olayları anlatmalısın.”
bir öneri cümlesidir.

“Gerçek olayları anlatan öyküler yazacağım.”
Bir tasarı cümlesidir.
 

Uyarı

Herhangi bir durum, sorun veya olay üzerine dikkat çekmeye.hatırlatmaya uyarı denir.Uyarıda herhangi bir konu ya da sorun üzerine önceden ilgi çekme, kişileri ikaz etme söz konusudur.

» “Arkadaşlar biraz sessiz olursanız derse başlayacağım.’’
cümlesinde uyarı vardır. Burada öğrenciler sessiz olmaları için uyarılmıştır.

» “Az ileride büyük bir kaza olmuş, çok dikkatli ilerleyin.”
cümlesinde de sürücüye, kazaya karışabileceği noktasında uyarıda bulunulmaktadır.

» “Gürültü yaparak ders çalışmamı engellediğinin farkında mısın?”
» “Arkadaşlar lütfen biraz daha acele edelim.”
cümlelerinde de uyarı söz konusudur.
 

Yakınma

Bir kişi, olay ya da durumdan şikayet etmeye yakınma denir.

» “Bir gün de odanı düzenli bıraksan ne olur?”
cümlesinde yakınma vardır. Cümlede odasını sürekli dağınık bırakan bir kişiden şikayet ediliyor.
» “Çöplerimizi sağa sola atmaktan bir türlü vazgeçmedik.”
cümlelerinde de yakınma söz konusudur.
 

Endişe (Kaygı)

Bir iş, olay ya durumun olumsuz sonuçlanabileceğini düşünmeye ve bundan dolayı endişe etmeye kaygı denir.
» “Bu tablolarımı resim severler ya beğenmezse.”
Ressam’ın bu söyleminden, yaptığı resimlerin beğenilmeyeceği endişesini taşıdığını anlıyoruz.
» “Ya bu sınavda da geçer not alamazsam!”
cümlesinde endişe vardır. Burada sınavda başarılı olunamayacağından endişe duyuluyor.
» “Uçağa yetişebilecek miyiz ki?”
» “Ambulansa ulaşamadılar galiba.”
» “Çocuklar niçin bu kadar geç kaldılar acaba?”
cümlelerinde de kaygı (endişe) vardır.
 

Pişmanlık

Daha önce yaptığı olumsuz bir davranıştan ya da işten dolayı pişmanlık duymak ve üzülmektir.

» “Keşke sizin sözünüzü tutup da derslerime çalışsaydım!”
cümlesinde pişmanlık vardır. Burada kişi daha önce söz dinlemediğinden ve ders çalışmadığından dolayı pişmanlık duymaktadır.

» “Bari son sınava biraz daha iyi hazırlansaydım.”
» “Keşke o gün buraya hiç gelmeseydik.”
» “Bilseydim size bu mektubu yazmazdım.”
cümlelerinde de pişmanlık vardır.
 

Beğenme (Takdir Etme)

Bir kişinin, olayın ya da durumun iyi bulunması ve bunun sonucunda takdir edilmesidir.
» “Öğrenci dediğin senin gibi tertipli, planlı olmalı.”
cümlesinde beğeni söz konusudur. Cümlede sözü edilen öğrenci tertipli, planlı olması noktasında örnek gösteriliyor, yani takdir ediliyor.
» “Annemin nefis yemekleri mis gibi kokuyor.”
» “Bana verdiğin kitap çok güzelmiş.”
cümlelerinde de beğeni vardır.
 

Sitem

Bir kişinin, başka bir kişiye yaptığı bir davranıştan, söylediği bir sözden dolayı kırgınlığını belirtmesine sitem denir.

» “Tiyatroya gitmişsin, ama bana haber bile vermedin.”
cümlesinde sitem söz konusudur. Cümlede tiyatroya gidip de arkadaşına haber vermeyen kişiye sitem ediliyor.
 

Cümle Oluşturma

Karışık olarak verilen kelime ve kelime gruplarını, kurallı ve anlamlı bir cümle haline getirmeye cümle oluşturma denir.
Kurallı cümlelerde yüklem sonda bulunduğundan, cümle oluştururken yüklemin sonda
olmasına dikkat etmeliyiz. Diğer sözcükleri ise mantıklı bir sıraya göre yükleme eklemeliyiz. Burada tıpkı yapboz oyununda olduğu gibi parçaları bir araya getirerek anlamlı bütünü oluşturmamız gerekir.
 

Cümle Tamamlama

Cümledeki boşluklar tamamlanırken cümlenin anlam akışına ve mantığına dikkat etmemiz gerekir. Yine dil bilgisi kurallarını da göz önünde bulundurmalıyız.
Ayrıca boşluk tamamlama sorularında seçeneklerden hareket etmek, bizi daha sağlıklı sonuca götürebilir.

» “Bir şeyi bir kere…., bin kere…. değerlidir.”
cümlesindeki boşlukları tamamlayalım. Boşluklara getireceğimiz kelimelerin hem yapıca hem de anlamca cümleye uygun olması gerekir. Bu durumda cümledeki boşluklara “görmek” ve “işitmekten” sözcüklerini getirebiliriz. Bu durumda cümlemiz,

» “Bir şeyi bir kere görmek, bin kere işitmekten değerlidir.”
şeklinde olur.
 

Cümle Yorumlama (Cümlenin Konusu)

Bazı sorularda bize bir cümle verilir ve bu cümlenin konusu, yani cümlede ne anlatıldığı sorulur. Burada yapılacak iş cümleyi yorumlayarak cümlede anlatılanı yeniden ifade etmektir.

Cümlenin konusunu bulmak için cümleye, “Bu cümlede ne anlatılıyor?” sorusunu sorup bunun cevabını aramak gerekir. Bu soruya verilecek cevap cümlenin konusu olur.

» “İnsan eğitimle doğmaz, ama eğitimle yaşar.”
cümlesinin konusunu bulalım. Cümlede insandan ve eğitimden söz ediliyor. İnsanın eğitimle doğmadığı ama yaşamını eğitimle sürdürdüğü anlatılıyor. Yani bu cümlede “eğitimin insan hayatındaki önemi” anlatılıyor. Cümlenin konusu budur.
 

Düşüncenin Yönünü Değiştiren İfadeler

Cümledeki anlam akışının, ileri sürülen düşüncenin yönünü değiştiren sözcüklerdir.
Düşüncenin yönünü değiştirmek için “ama, fakat, lakin, ne var ki, oysa, halbuki, ancak, yalnız” gibi bağlaçlar kullanılır.

» “Kültür bir milletin hafızasıdır ne var ki biz kültürümüzü koruyamıyoruz.”
Bu cümlede “kültürün millet açısından önemi” vurgulandıktan sonra “ne var ki” bağlacıyla düşüncenin yönü değiştirilip “kültürümüze sahip çıkamadığımız” belirtilmiştir.

» İstanbul çok güzel bir şehir ama trafiği insanı bunaltıyor.
» Turizm gelirimiz çok düşük halbuki eşsiz bir doğal ve kültürel mirasa sahibiz.
 

Cümleden Çıkarılabilecek Ve Çıkarılamayacak Yargı

Bazen bir cümle verilir ve bu cümleden çıkarılabilecek ya da çıkarılamayacak yargının ne olduğu sorulur. Bu tip soruları çözerken cümleyi yorumlayarak cümlenin söyleniş nedenini bulmamız gerekir.”Bu cümlede ne anlatılmak isteniyor?” sorusu ile cümlede anlatılmak isteneni bulabiliriz.

» “Pek çok ilgileri olan, amaçsız olarak her şeyi yapmak isteyen ancak tam anlamıyla yapamayan insan, sonunda neye ulaştığının da bilincinde değildir.”
cümlesinde anlatılmak istenen düşünceyi bulalım Cümle: “Amacını bilmeyen kişi nereye gideceğini bilmez, nereye gideceğini bilmeyen kişi gittiği yerin de farkında olmaz.” anlamındadır. Öyleyse bu cümleden çıkarılabilecek yargı:

» “Aradığını bilmeyen; bulduğunu da anlayamaz.”
cümlesidir.

Bu cümleden çıkarılamayacak yargılar ise;
» “Aklını kullanan insanı, kimse aldatamaz.”
» “Sıkıntılardan uzak kalmak, insanın gönlünü dinlendirir.”
vb. dir.
 

Yakın Anlamı Ve Anlamca Çelişen Cümleler

Yakın anlamlı cümlelerde yapılacak ilk iş, verilen cümlelerin konusunu bulmaktır. Konusu aynı olan cümleler yakın anlamlı cümlelerdir.

» “Bir mermer parçası için heykeltıraş ne ise, ruh için de eğitim odur.”
cümlesinin neyi anlattığını bulalım. Cümlede insan ruhu için eğitimin öneminden söz ediliyor. Yani bu cümlede insan ruhunun eğitimle şekilleneceği anlatılıyor.

» “İnsan ruhu eğitimle şekillenir.”
cümlesinde de aynı konu anlatılıyor. Bu durumda bu iki cümle yakın anlamlıdır.
Birbirine karşıt düşünceleri işleyen cümlelere anlamca çelişen cümleler denir.
2020 LGS Konuları ve Soru Dağılımları (MEB)

» LGS Puan Hesaplama

 

Test Soruları

⇒ 5. Sınıf Cümlede Anlam Testi Çözmek İçin 5. Sınıf Cümlede Anlam Test Soruları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 6. Sınıf Cümlede Anlam Testi Çözmek İçin 6. Sınıf Cümlede Anlam Test Soruları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 7. Sınıf Cümlede Anlam Testi Çözmek İçin 7. Sınıf Cümlede Anlam Test Soruları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 8. Sınıf Cümlede Anlam Testi Çözmek İçin 8. Sınıf Cümlede Anlam Test Soruları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 5. Sınıf Türkçe test soruları çözmek için 5. Sınıf Türkçe Testleri Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz

⇒ 6. Sınıf Türkçe test soruları çözmek için 6. Sınıf Türkçe Testleri Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

⇒ 7. Sınıf Türkçe test soruları çözmek için 7. Sınıf Türkçe Testleri Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

⇒ 8. sınıf Türkçe testleri çözmek için 8. Sınıf Türkçe Testleri Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

⇒ Tüm sınıfların Türkçe testlerini görmek için Türkçe Testi Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
 

Türkçe Konuları

⇒ 5. Sınıf Türkçe Konularını Görmek İçin 5. Sınıf Türkçe Konuları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 6. Sınıf Türkçe Konularını Görmek İçin 6. Sınıf Türkçe Konuları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 7. Sınıf Türkçe Konularını Görmek İçin 7. Sınıf Türkçe Konuları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 8. Sınıf Türkçe Konularını Görmek İçin 8. Sınıf Türkçe Konuları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

Sözel Mantık Soruları çözmek için sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

⇒ LGS Türkçe deneme soruları çözmek için LGS Türkçe Deneme çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Cümlede Anlam Çalışma Kağıdı indirmek için linke tıklayın.

Türkçe Çalışma Kağıdı indirmek için linke tıklayın.

dershanem.net
Cümlede Anlam Konu Anlatımı
Makale Adı
Cümlede Anlam Konu Anlatımı
Açıklama
Cümlede Anlam Konu Anlatımı, Cümlede Anlam 5. Sınıf, Cümlede Anlam 6. Sınıf, Cümlede Anlam 7. Sınıf, Cümlede Anlam 8. Sınıf
Yazar
Yayımcı
Dershanem
Yayımcı Logosu

1 Cevap

  1. haşim haşmet dedi ki:

    teşekkürler emeğinize sağlık

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir