Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı

Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı

Nokta (.)

⇒ Anlamca tamamlanmış cümlelerin sonunda kullanılır. Sonunda nokta kullanılan cümlelerden sonra büyük harfle başlanır.

»  Çocukluğumu özlediğim için eski bayramlara özlem duyuyorum. Bayram namazından sonra önce aile büyüklerimiz olmak üzere herkesle bayramlaşırdık. Aldığımız harçlıklar çoğu zaman ya bir futbol topunun ya da yepyeni bir ayakkabının habercisi olurdu.

⇒ Bazı kısaltmaların sonunda kullanılır.
» Prof. Dr. (Profesör Doktor), Mevlana Cad. (Caddesi), Erler Sok. (Sokak), Ar. (Arapça), Alm. (Almanca) vb.

⇒ Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmaları dışında kalan kısaltmalarda araya ya da sona nokta konmaz.

⇒ Sayılardan sonra sıra bildirmek amacıyla kullanılır.
» VI. yüzyıl, 2. kat, IV. Murat, 4. Levent, 18. (on sekizinci) vb.

⇒ Tarihlerin yazımında ay, gün ve yıl bildiren sayıları birbirinden ayırmak için kullanılır.
» 15.09.2016, 15.IX.2016 vb.

⇒  Tarihlerin yazımında ay adları yazıyla da yazılabilir. Bu durumda ay adından önce de sonra da nokta kullanılmaz.
»  5 Mayıs 1919, 29 Ekim 1923 vb.

⇒ Sıralama anlamı taşıyan ve aralarında virgül ya da çizgi bulunan sayılardan yalnızca sonuncu sayıdan sonra nokta konur.

» 1, 2, 3 ve 4. paragrafları okudum. / VII – X. yüzyıllar arasını kapsayan bir çalışma yapıyor.

⇒ Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için kullanılır.

» Vapur 07.35’te kalktı. / Büyük mücadele bugün saat 19.00’da başlayacak.

⇒  Dört ve dörtten fazla rakamdan oluşan sayılar sondan başlanarak üçerli gruplara ayrılarak yazılır ve araya nokta konur.

» 18.425, 5.654.345, 1.800 vb.

⇒ Matematikte çarpma işareti yerine kullanılır.
» 6.10 = 60 , 5.8 = 40 vb.

 

Virgül (,)

⇒  Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasında kullanılır.
» Evliya Çelebi Avusturya, Hicaz, Sudan, Mısır, Habeşistan gibi ülkeleri de dolaşmıştır. Seyahatname adlı eserinde bu ülkelerin ekonomik, kültürel, siyasi, dini özellikleri ile ilgili bilgi vermiştir.

⇒ Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır.
» Adam ocağın karşısındaki boş yere oturdu, ateşe doğru ellerini uzattı. Düşünceliydi, gözlerini kırpmadan ateşe bakıyordu.

⇒ Ara sözlerin ve ara cümlelerin başında ve sonunda kullanılır.
» Dün eski komşumuza, Ali amcalara, uğramıştım. Uzun zamandır, hemen hemen yedi yıl kadar, onu görmemiştim.

⇒ Anlama güç kazandırmak için tekrarlanan sözler arasında kullanılır.
» Oğlunu, kadersiz oğlunu bir daha göğsüne bastı. / Akşam, yine akşam, yine akşam

⇒ Tırnak içinde olmayan aktarma cümlelerinden sonra kullanılır.
» Minareyi çalan kılıfını hazırlar, diyordu. / Ankara’ya ne zaman geleceksin, diye sordu.

⇒ Hitap sözcüklerinden sonra kullanılır.
» Sevgili Babacığım, Sayın Bakan, Değerli Arkadaşım vb.

⇒ Sayıların yazılışında kesirleri ayırmak için kullanılır.

» 38,6 (otuz sekiz tam, onda altı), 0,95 (sıfır tam yüzde doksan beş) vb.

⇒ Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bil diren hayır, yok, evet, peki, pekâlâ, tamam gibi kelimelerden sonra konur.

» Olur, ben de sizinle birlikte gelirim. Peki, hep birlikte yarın yola çıkıyoruz o zaman.

⇒ Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime ya da kelime gruplarıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısının olmadığını göstermek için kullanılır.
» Bu, adamı kolundan tutup dışarı attı. / Genç, doktorun yüzüne endişeli endişeli baktı.

 

Virgülün Kullanılmadığı Yerler

» Metin içinde zarf – fiil eki almış kelimelerden sonra virgül kullanılmaz.
» Onunla buluştukça kendime kızıyorum.
» Metin içinde ve, veya, yahut, ya … ya bağlaçlarından önce de sonra da virgül kullanılmaz.
» Bizimle gelebilirsin veya evde boş boş oturursun.
» Tekrarlı bağlaçlardan önce ve sonra virgül konmaz.
» Gelin olan kızlar hem gider hem ağlar.
» Cümlede pekiştirme ya da bağlama görevinde kullanılan da/de bağlacından sonra virgül kullanılmaz.
» Dili sadeleştirme çalışmaları da çok önemli.
» Metin içinde ınca / ince anlamına gelecek şekilde kullanılan mı / mi ekinden sonra virgül kullanılmaz.
» Aç kaldı mı çok sinirli oluyordu.
» Şart ekinden sonra virgül kullanılmaz.
» Biraz sakin olursan olup biteni kavrayabilirsin.

 

Noktalı Virgül (;)

⇒ Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılır.
» Erkek çocuklara Buğra, Taner, Aslan, Önder; kız çocuklara ise İrem, Çiçek, Zeynep, Gonca adları verilir.

⇒ Özneyi kendisinden sonraki ögelerden ayırmak ve anlam karışıklığına neden olmamak için kullanılır.
» Nesrin; Murat ve Hatice için güzel bir hediye almıştı. / Bu dönem romanları; zevksiz, anlaşılmaz, kusurluydu.

⇒ Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır.
» Sevinçten, heyecandan içi içine sığmıyor; bağırıyor, kahkahalar atıyordu. / At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.

 

Uzun Çizgi (—)

⇒ Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için kullanılır. Buna konuşma çizgisi de denir.
»  — Eski şehri gezdin mi? / — Cahit Sıtkı’nın evine gittin mi?

⇒ Tiyatro metinlerinde uzun çizgi, konuşanın adından sonra da konabilir.
» İslam Bey – Ben daha ölmedim. (Namık Kemal) / Beyefendi – Çiftlikte işleri bir düzene koyun!

⇒ Konuşmalar tırnak içinde verildiğinde uzun çizgi kullanılmaz.
» Arabamız tutarken Erciyes’in yolunu:
“Hancı dedim, bildin mi Maraşlı Şeyoğlu’nu?” (Faruk Nafiz Çamlıbel)

 

İki Nokta (:)

⇒ Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konur.
» Millî edebiyat akımının temsilcilerinden bir kısmını sıralayalım: Ömer Seyfettin, Halide Edip Adıvar, Ziya Gökalp, Mehmet Emin Yurdakul

⇒ Kendisiyle ilgili açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur.

» Kendimi takdim edeyim: Meclis kâtiplerindenim. / Bu kararımın dayanak noktası şudur: Şirkete yabancı bir ortak alınırsa uluslararası pazarda kendimize yer bulabiliriz.

⇒ Edebî eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna konur.
– Buğdayla arpadan başka ne biter bu topraklarda?
Ziraatçı sayar:

⇒ Karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişiyi belirten sözlerden sonra konur.
» Bilge Kağan: Türklerim, işitin! / Büyükanne: Bugünden sonra senin gibi bir torunum yok benim!

⇒  Matematikte bölme işareti olarak kullanılır.

» 90 : 3 = 30, 120 : 2 = 60

 

Üç Nokta (…)

⇒  Anlatım olarak tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.
» Tepelere doğru çıkıldıkça çam ağaçları, daha yukarılarda kar kümeleri, etrafta bahar kokusu …

⇒ Kaba sayıldığı için veya bir başka sebepten dolayı açıkça yazılmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur.

» Mirasının tamamını küçük oğlu A…’ye bırakmış ve diğer çocukları hiçbir şey alamamış. / İkide bir soru sorma
bahanesiyle gelerek A… Hanım’a gülümsüyordu.

⇒ Alıntılarda başta, ortada ve sonda alınmayan kelime veya bölümlerin yerine konur.

» … derken iki aşık yalının bahçesinde görüldü ancak onları görenler iki aşık değil de iki yabancı yan yanaymış gibi
hissetti…

⇒ Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal gücüne bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için konur.
» Sana uğurlar olsun… Ayrılıyor yolumuz!

⇒ Ünlem ve seslenmelerde anlatımı pekiştirmek için konur.
⇒  Gölgeler yaklaştı. Bir adım kala onu kıyafetinden tanıdılar:
– Koca Ali… Koca Ali be!..

⇒  Karşılıklı konuşmalarda yeterli olmayan, eksik bırakılan cevaplarda kullanılır.
– Kimsin?

– Haydar …

⇒ Ünlem ve soru işaretinden sonra üç nokta yerine iki nokta konulması yeterli olur.
»  Gök ekini biçer gibi!.. / Nasıl da akşam oldu?..

 

Soru İşaretleri (?)

⇒ Soru anlamı taşıyan cümle veya sözlerin sonuna konur.
» Ne zaman tükenecek bu yollar, arabacı? / Bu akşam nerede toplanıyoruz? / Sen de kimsin?

⇒ Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer, tarih vb. durumlar için kullanılır.
» 1483 (?) yılında doğan Fuzuli, küçük yaşta Arapça ve Farsçayı öğrenmiştir. / Yunus Emre (Doğum yeri: ?) / Kayseri Malatya arasını arabayla bir buçuk saatte (?) almış.

⇒ Soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerin sonuna konur.

» Gümrükteki memur başını kaldırdı:
– Adınız?

⇒ Soru ifadesi taşıyan sıralı ve bağlı cümlelerde soru işareti en sona konur.
» Çok yakından mı bu sesler, çok uzaklardan mı? / Bu kadar parayı kimden, nasıl temin ettin?

 

Kısa Çizgi (-)

⇒ Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konur.

» Soğuktan mı titriyordum yoksa heyecandan, üzüntü-
den mi bilmiyorum.

» Yemyeşil çayırlarda çobanların kaval sesleri ve kuşla-
rın cıvıltısı insana huzur veriyordu.

⇒ Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur.

» Küçük bir sürü – dört inekle birkaç koyun – köye giren geniş yolun ağzında durmuştu.

⇒ Kelimelerin kökleri, gövdeleri ve eklerini birbirinden ayırmak için kullanılır.
» al-ış, dur-ak, gör-gü-süz-lük vb.

⇒  “arasında, ve, ile, ila, -den …-e” anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kullanılır.

» Aydın-İzmir yolu, 1914-1918 Birinci Dünya Savaşı, Galatasaray-Fenerbahçe derbisi vb.

⇒ Cümle içinde sayı adlarının yinelenmesinde araya kısa çizgi konmaz.
» On on beş yıl geçti. / Üç beş kişi geldi.

 

Eğik Çizgi (/)

⇒ Dizeler yan yana yazıldığında aralarına konur.
» Yeşil pencerenden bir gül at bana / Işıklarla dolsun kalbimin içi / Geldim işte mevsim gibi kapına / Gözlerimde bulut, saçlarımda çiğ

⇒ Adres yazarken apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir arasına konur.
» Altay Sokağı No: 21/6 Kurtuluş/ANKARA

⇒ Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.
» 18 / 11 / 1969 , 08 / IX / 1986

⇒ Fizik, matematik vb. alanlarda birimler arası orantıları gösterirken eğik çizgi araya boşluk konulmadan kullanılır. Ayrıca eğik çizgi matematikte bölme işareti olarak kullanılabilir.

» g/sn (gram/saniye) , 140 / 35 = 4

 

Tırnak İşareti (“”)

⇒ Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır.

» Türk Dil Kurumu binasının yan cephesinde Atatürk’ün “Türk dili, Türk milletinin kalbidir, zihnidir.” sözü yazılıdır. / Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi’nde geçen “Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur.” ifadesi hepimizi gururlandırmıştı.

⇒ Cümle içerisinde eserlerin ve yazıların adları ile bölüm başlıkları tırnak içine alınır.
» Öğrenciler “Çanakkale Şehitlerine” adlı şiiri incelediler. / “Noktalama İşaretleri” bölümünde bazı istisnalar var.

⇒ Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem işareti vb.) tırnak içinde kalır.
» “İstanbul’a eş güzellikte dünyada bir şehir daha yoktur.” diyorlar.

⇒  Özel olarak vurgulanmak istenen sözler tırnak içine alınır.
» Yaşadığımız yüzyıl “teknolojinin hüküm sürdüğü bir asır” olacağa benziyor.

⇒ Tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz.
» Mevlana’nın “Mesnevi”sini okudunuz mu? / Yaşar Kemal’in “İnce Memed”i Türk edebiyatının klasiklerindendir.

 

Yay Ayraç ( )

⇒ Cümledeki anlamı tamamlayan ve cümlenin dışında kalan ek bilgiler için kullanılır. Yay ayraç içinde bulunan ve yargı bildiren anlatımların sonuna uygun noktalama işareti konur.
» Anadolu kentlerini, köylerini (Köy sözünü de çekinerek yazıyorum.) geziyoruz.

⇒ Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini, durumunu açıklamak ve göstermek için kullanılır.
» İhtiyar – (Yavaş yavaş Kaymakam’a yaklaşır.) Ne oluyor beyefendi?

⇒ Özel veya cins isme ait ek, ayraçtan önce yazılır.
» Yunus Emre’nin (1240?-1320) …

⇒ Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için kullanılan ünlem işareti yay ayraç içine alınır.
» Adam, çok akıllı (!) olduğunu öne sürüyor. / Oğlunun süper bir karne (!) getireceğini iddia ediyor.

 

Kesme İşareti (‘)

⇒ Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
» Kurtuluş Savaşı’nı, Osmanlı Devleti’ndeki, Çanakkale Boğazı’nın, Eski Çağ’ın vb.

⇒ Sonunda 3. tekil kişi iyelik eki olan özel ada, bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz.
» Boğaz Köprümüzün güzelliği, Amik Ovamızın bitki örtüsü, Kuşadamızdaki liman vb.

⇒ Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
» Türklük, Konyalı, Yakup Kadriler, Türkçenin vb.

⇒ Kişi adlarından sonra gelen saygı ve unvan sözlerine getirilen ekleri ayırmak için konur.
» Nihat Bey’e, Ayşe Hanım’dan, Mahmut Efendi’ye, Enver Paşa’ya…

⇒ Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur.
» TBMM’nin, TDK’nin, BM’de, ABD’de, TV’ye vb.

⇒ Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur.
» 1985’te, 8’inci madde, 2’nci kat; 7,65’lik, 9,15’lik, 657’yle vb.

⇒ Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarına gelen ekleri ayırmak için konur.
» Başvurular 17 Aralık’a kadar sürecektir. / 14 Nisan 2016 Perşembe’nin bizler için önemi büyüktür.

⇒  Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için konur.
» Evlenecek gençlerin a’dan z’ye tüm eşyaları şimdiden hazırdı.

 

Kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz.
» Bakanlar Kurulunun kararı açıklandı.
» İstanbul Üniversitesine kayıt yaptırdım.
» Şirin Markette indirim var.

 

Ünlem İşareti (!)

⇒ Sevinç, kıvanç, acıma, korku, şaşma, usanma gibi duyguları anlatan cümle veya ibarelerin sonuna konur.
» Hava ne kadar da sıcak! / Bu kadarına da pes artık! / Vay haline, bu olaydan kurtulamaz artık!

⇒ Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur.
Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri! / Ey Türk Gençliği! / Dur yolcu!

⇒ Ünlem işareti, seslenme ve hitap sözlerinden hemen sonra konulabileceği gibi cümlenin sonuna da konabilir.
» Arkadaş! Sana uğurlar olsun. / Arkadaş, sana uğurlar olsun!

⇒ Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır.
» İsteseymiş tüm işleri bir günde bitirirmiş (!) ama ne yazık ki vakti yokmuş (!).

 

Köşeli Ayraç ([])

⇒ Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır.
» Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı (1886-1973)] en güzel eserlerini Bodrum’da yazmıştır.

⇒ Kaynak olarak verilen kitap veya makalelerin künyelerine ilişkin bazı ayrıntıları göstermek için kullanılır.
» Reşat Nuri [Güntekin], Çalıkuşu, Dersaadet, 1922. / Server Bedi [Peyami Safa]

 

Tek Tırnak İşareti (”)

⇒ Tırnak içinde verilen cümlenin içinde yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü, ibareyi belirtmek için kullanılır.
» Edebiyat öğretmeni “Şiirler içinde ‘Han Duvarları’ gibisi var mı?” dedi ve Faruk Nafiz’in bu güzel şiirini okumaya başladı.

 

Denden İşareti (“)

⇒ Bir yazıda maddelerin sıralanmasında veya bir çizelgede alt alta gelen sözlerin ve sayıların tekrar yazılmasını önlemek amacıyla kullanılır.

a. Etken fiil       1. İşaret sıfatları
b. Edilgen ”       2. Soru ”
c. Dönüşlü ”      3. Sayı ”
d. İşteş ”            4. Belgisizlik ”
 

2020 LGS Konuları ve Soru Dağılımları (MEB)

» LGS Puan Hesaplama

Test Soruları

⇒ 5. Sınıf Noktalama İşaretleri Testi Çözmek İçin 5. Sınıf Noktalama İşaretleri Test Soruları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 6. Sınıf Noktalama İşaretleri Testi Çözmek İçin 6. Sınıf Noktalama İşaretleri Test Soruları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 7. Sınıf Noktalama İşaretleri Testi Çözmek İçin 7. Sınıf Noktalama İşaretleri Test Soruları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 8. Sınıf Noktalama İşaretleri Testi Çözmek İçin 8. Sınıf Noktalama İşaretleri Test Soruları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 5. Sınıf Türkçe test soruları çözmek için 5. Sınıf Türkçe Testleri Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz

⇒ 6. Sınıf Türkçe test soruları çözmek için 6. Sınıf Türkçe Testleri Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

⇒ 7. Sınıf Türkçe test soruları çözmek için 7. Sınıf Türkçe Testleri Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

⇒ 8. sınıf Türkçe testleri çözmek için 8. Sınıf Türkçe Testleri Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

⇒ Tüm sınıfların Türkçe testlerini görmek için Türkçe Testi Çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
 

Türkçe Konuları

⇒ 5. Sınıf Türkçe Konularını Görmek İçin 5. Sınıf Türkçe Konuları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 6. Sınıf Türkçe Konularını Görmek İçin 6. Sınıf Türkçe Konuları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 7. Sınıf Türkçe Konularını Görmek İçin 7. Sınıf Türkçe Konuları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

⇒ 8. Sınıf Türkçe Konularını Görmek İçin 8. Sınıf Türkçe Konuları Sayfamızı Ziyaret Edebilirsiniz.

Sözel Mantık Soruları çözmek için sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

⇒ LGS Türkçe deneme soruları çözmek için LGS Türkçe Deneme çöz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Noktalama İşaretleri Çalışma Kağıdı indirmek için linke tıklayın.

Türkçe Çalışma Kağıdı indirmek için linke tıklayın.

dershanem.net
Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı
Makale Adı
Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı
Açıklama
Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı, Noktalama İşaretleri 6. Sınıf, Noktalama İşaretleri 7. Sınıf, Noktalama İşaretleri 8. Sınıf, Noktalama ..
Yazar
Yayımcı
Dershanem
Yayımcı Logosu

2 Cevap

  1. sinan dedi ki:

    güzel bir anlatım olmuş emeğinize sağlık

  2. Ahmet Sezer dedi ki:

    Anlatım kısa ve öz olmuş.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir