Röportaj Nedir? Kısaca

Röportaj Nedir? Kısaca

Bu sayfamızda sizlere Röportaj Nedir? Kısaca konusunu açıklayacağız. Röportaj Nedir? Kısaca yazımızı okuyarak Röportaj Nedir? Kısaca hakkında daha iyi ilgi sahibi olacaksınız. Röportaj Nedir? Kısaca sayfamızı arkadaşlarınızla paylaşarak onlarında faydalanmasına destek olabilirsiniz.

Röportaj Nedir?

Yazarın okuyucuyu bir konuya inandırmak için kişi, eşya, eser ya da bir yerle ilgili olarak yaptığı incelemeleri, fotoğraflarla süsleyerek, kendi görüşlerini de katarak yazdığı gazete ve dergi yazılarına “röportaj” denir. Röportaj kelimesinin kökeni, Latincede “toplamak, getirmek” anlamlarında kullanılan “reportare” kelimesine dayanır. Bugün söz konusu tür için, Fransızca “reportage” kelimesinin Türkçe telaffuzu olan “röportaj” terimi kullanılmaktadır.

Röportaj türü, gazeteciliğin gelişmesiyle ortaya çıkmıştır. Günümüzde radyo ve televizyon da çok önemli bir röportaj aracı konumundadır. Röportaj, bir gazete yazısı olmasına karşın, gezi türüyle iç içe olması, bazen sanatsal kaygılarla kaleme alınması, sıradan bir aktarma değil de özel bir yorum değerlendirme değeri taşıması gibi özellikleriyle, edebiyat türü olarak da kabul edilmektedir. Röportaj daha çok, araştırmaya, incelemeye, soruşturmaya dayanan ve bazı gerçeklerin ortaya çıkmasına yardımcı olan bir tür hâline gelmiştir.

Ortamı, duyguları, görünümleri “betimlemek”; süreçleri, eylemleri “anlatmak”; etkili ifadeleri “alıntılamak”; kişisel düşünceleri “yansıtmak” ve anlatılanlardan “sonuç çıkarmak” bir röportajda bulunması gereken temel ögelerdir.

Röportaj, yalnızca gözlemlerin, izlenimlerin ya da konuşmaların aktarılması değil, bunların ötesinde bir yorum ve değerlendirme yazısıdır. Röportajlar, yurt içi ya da yurt dışı siyasal, toplumsal, ekonomik, kültürel, vb. bir konuda olabilir. Yaşanmış olanlar doğrudan olduğu gibi aktarılır.
 

İyi Bir Röportajcının Özellikleri

» Üstün bir görüş, anlayış ve gözlem yeteneği olmalıdır.
» Konuyu iyi öğrenmeli, yerinde incelemelidir.
» Konuyla ilgili her türlü araştırmayı yapmalı ve gerekli belgeleri toplamalıdır.
» İnsan haklarını çiğnemeden soruşturma yapmalıdır.
» Okuyucu ile bağını koparmamalıdır.
» Toplumsal sorumluluğunu unutmamalıdır.

 

Röportajın Özellikleri

» Düşünsel planla yazılır.
» Konu toplumla ya da sanatla ilgilidir.
» Kaleme alınan olay yaşanmıştır.
» Anlatılanlar konuşma, bilgi, belge, fotoğraf veya filmlerle desteklenir.
» Zamanla tarihsel belge niteliği kazanabilir.
» Anlatılanlar kendi içinde tutarlıdır.
» Yazarın bilgi, izlenim, görüş ve düşüncelerini yansıtır.
» Gerçekleri, öznel yaşamla harmanlar.
» İnsanların söze katılmaları anlatımı canlandırır.
» Dayandığı sağlam bir düşünce, bir tez vardır.
» Bir gerçeği ortaya çıkarmayı amaçlar.
» Öğretici yazı türüdür.
» Birinci kişi ağzından yazılır.
» Dil, ağırlıklı olarak göndergesel işlevde kullanılır.
 

Röportajda Kullanılan Anlatım Teknikleri

Röportaj metinlerinde öyküleyici, betimleyici, öğretici ve açıklayıcı anlatım türleri kullanılır. Okuyucuya konunun önemini kavratabilmek için örnekleme, karşılaştırma, tanık gösterme gibi yöntemlerden de yararlanılabilir.

Röportajda öykülemeye ağırlık verilir. Özelden genele gidilidir. Bir röportajda insanların da söze katılmaları önemlidir. Bu, anlatımı canlandırır ve aktarılan yaşantıya doğrudan bağlantıyı sağlar. Heyecanın ölçüsü genelde şimdiki zaman kullanımıyla artırılır. Röportajlar genellikle soru cevap tarzında olur. Ancak bazı yazarlar röportajı hikâye kurgusu ve üslubu içinde vermeyi tercih ederler.
 

Konularına Göre Röportajlar

Röportajlar konularına göre üçe ayrılır:

Bir yeri konu alan röportaj: Bu röportajlarda tanıtılan yer, her yönüyle bilinir. Bu yerin farklı yönleri fotoğraflarla, filmlerle belgelenir. Röportaj yapılan yerde sürdürülen yaşam her yönüyle aktarılır. Anlatım film, ses ve fotoğraflarla desteklenir.
 

Eşyayı konu alan röportaj: Eşyanın dikkat çekici özelliği, düşündürücü yönleri ele alınır. Konu olan eşya her yönüyle tanıtılır.
 

İnsanı konu alan röportaj: Belli bir üne kavuşmuş kimselerin, dikkat çeken ve düşündüren yönleri belirtilir. Anlatım, fotoğraflarla desteklenir.
 

Sunuş Biçimine Göre Röportajlar

Sunuş biçimine göre röportajlar Amerikan röportajı ve Alman röportajı olmak üzere ikiye ayrılır:

Amerikan röportajı: Giriş bölümünde okuyucuya beklenmedik bir karşılaşma yapılır. En son söylenmesi gereken sözcükler en önce söylenir. Okuyucu âdeta bir şok yaşar, böylece konuya okuyucunun dikkati çekilir.

Alman röportajı: Yazar, konuyu anlatırken yazıya kendini katar. Konuyu kendi ekseninde anlatır.
 

Röportajın Benzer Türlerle Karşılaştırılması

Röportaj; haber yazıları, gezi yazıları, biyografiler ve makalelerle benzerlikler taşır.

Röportaj-haber yazısı karşılaştırması: Röportajlar, haber yazılarının genişletilmiş hâlidir. Haber yazıları objektiftir. Röportajda yazarın kişisel izlenimleri, düşünceleri, görüşleri de yer alır. Röportaj; yalın biçimde kaleme alınmış basit haberden veya gerçekleri yansıtan karmaşık haberden daha ayrıntılı, daha canlı bir anlatım biçemine sahiptir. Röportaj, haber gibi hiyerarşik düzen içinde değil, bir oyun gibi kurgulanır.
 

Röportaj-gezi yazısı karşılaştırması: Çoğu röportaj, gezi yazısıyla iç içe sunulmaktadır. Gazeteciler, ülke içinde başka şehir ya da ülke dışında başka ülkelere gazetecilik çalışması için gittiklerinde oralarda yaptıkları röportajları ve gezi izlenimlerini birlikte, aynı kurgu içinde kaleme almaktadırlar.
 

Röportaj-biyografi karşılaştırması: Röportajda birinci kişili anlatım, biyografide üçüncü kişili anlatım söz konusudur. Röportajlarda konuşmalara yer verilirken biyografilerde yer verilmez. Röportajlarda kişisel yorum varken biyografilerde yoktur. Röportajlar yaşayan sanatçılarla yapılır.
 

Röportaj-makale karşılaştırması: Röportaj, makale gibi sağlam bir düşünceye, bir teze dayanır. Çoğu zaman makaleden uzundur. Bazen bir röportaj yazısı gazetenin iç sayfalarından birinde dizi hâlinde yayımlanır.
 

Röportaj Türünün Tarihsel Gelişimi

Röportaj, gazetenin ortaya çıkmasından sonra gelişmiştir. 20. yüzyıla ait bir türdür. Dünyada Jack London, Hemingway, Sartre gibi pek çok ünlü edebiyatçı, aynı zamanda röportaj yazarlığı da yapmıştır.

Türk basınında röportaj türü, başlangıçta mülakat niteliğinde gelişmiş, özellikle 1960’tan sonra, Türk toplumunun çeşitli sorunları kamuoyuna duyurulurken edebiyatçılarımız röportaj türünden oldukça başarılı bir biçimde yararlanmışlardır. Bu durum, röportaj tekniğinin gelişmesini, röportajın gazetelerin vazgeçilmez bir birimi hâline gelmesini sağlamıştır. Basınımızda röportaj türünde başlıca yapıtlar veren sanatçılar arasında Ruşen Eşref Ünaydın, Falih Rıfkı Atay, Yaşar Kemal ve Fikret Otyam sayılabilir.

Ruşen Eşref Ünaydın’ın “Diyorlar ki”, Yaşar Kemal’in “Bu Diyar Baştan Başa”, Yaşar Nabi Nayır’ın “Edebiyatçılarımız Konuşuyor” Fikret Otyam’ın “Topraksızlar” adlı eserleri bu türün özelliklerini taşır.
 

Şimdi röportaj türüne bir örnek verelim:

Seher deli esiyordu otomobilin yanına vardığımda. Elbistan uyanıyordu toz duman. Toz duman ki düşman başına bile değil. Kavakların dibine çöktüm. Araba hazır değildi de. Gıcır gıcır kağnılar geliyor pazara. Kağnıların ardında sıska, kara kuru, kuyrukları arka ayaklarının arasına sıkışmış köpekler… Ürkek, çekimser…

Bir insan akını pazar yerine… Mal mülk, heybeler kağnılar dolusu… Saman kağnıları, sap kağnıları, buğday kağnıları gıcır gıcır, yakarışlı. Ardlarında, yanlarında yüzlerce ayak, toprağa değdiği zaman puf diye toz kaldıran çarıklı, lastikli çıplak ama hepiciği yorgun sürünen ayaklar toz duman.

“Hazırız beg” dedi muavin sandığım, arabayı iki saattir ırgalayan adam. “Atla beg” dedi. Atladım. Ehliyeti yokmuş amma, alacakmış yakında. İşte böyle köy yollarında belliyormuş sürmesini! Bu arabayı nice güçlükle almış? Yazmaya ne kalem, ne kâğıt yetermiş efendi!… İşler iyi değilmiş bir süredir. Para çekilmiş ortadan ama uydurup borç harç almış arabayı… Dururken de giderken de sağ ön teker öteki üç tekere uymamak için elinden geleni yapıyordu.

Şoförümsü genç, benzinciye yaklaşınca oradaki çocuğa: “Kop lan” dedi. “Şoooordan yimbeş kuruşluk kırmızı biber al haydi….”

Bu röportaj yazısında yazar bir yeri ve o yerdeki insanları anlatmıştır.

Türk Dili ve Edebiyatı Konularını Görmek İçin Linke Tıklayın

İlginizi Çekebilecek Konuları

2020 TYT Konuları ve Soru Dağılımları

AYT Konuları ve Soru Dağılımları

YKS (TYT-AYT) Konuları ve Soru Dağılımları (ÖSYM)

LGS Türkçe Deneme Çöz

LGS Deneme Sınavı PDF İndir

2020 LGS Konuları ve Soru Dağılımları (MEB)

» LGS Puan Hesaplama

TYT Deneme PDF İndir

AYT Deneme Sınavları PDF İndir

Töder Türkiye Geneli (TYT-AYT) Denemeleri PDF

Takdir Teşekkür Hesaplama

Puan Hesaplamaları

2019 Bursluluk Sınavı Soruları ve Cevapları

9-10-11. Sınıflar Bursluluk Sınavı Soruları 2019

Güncel Yazılı Soruları ve Cevapları

dershanem.net
Röportaj Nedir? Kısaca
Makale Adı
Röportaj Nedir? Kısaca
Açıklama
Röportaj Nedir? Kısaca, Röportaj Nedir? Nasıl Yapılır, Haber Röportajı Nedir?, Röportaj Nasıl Yapılır, Alman Röportajı Örneği
Yazar
Yayımcı
Dershanem
Yayımcı Logosu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir